سمیه سعادتمند | شهرآرانیوز؛ در هر ساعت از روز که در خیابانهای مشهد قدم میزنید، میتوان نشانههای کوچک و بزرگ خطر را دید؛ توقفهای ناگهانی، صدای آژیر آمبولانس، رد شدن موتورسیکلتها با سرعت بالا و تابلوهای هشداردهندهای که اغلب نادیده گرفته میشوند.
شهری با جمعیت چندمیلیونی و معابر پرتردد که میزبان سفرهای روزانه شهروندان و زائران است، ناگزیر با پیامدهای ناشی از بیتوجهی به قوانین و رفتارهای پرخطر رانندگی روبهروست. تصادفات رانندگی دیگر فقط یک آمار نیست؛ این تصادفات جان انسانها، سرمایههای جوان و نیروی مولد جامعه را هدف میگیرند.
در این میان، معابر بزرگراهی شرق و شمال شهر بهدلیل حجم زیاد تردد و سرعت بالاتر خودروها بیشترین سهم را در تصادفات فوتی دارند. بررسیهای میدانی و آماری نشان میدهد که موتورسیکلتسواران و عابران پیاده، بیشترین آسیبپذیری را دارند و تعداد زیادی از جانباختگان در این گروهها قرار دارند. نکتهای که توجه به آن از بعد امنیت شهروندان اهمیت دارد.
همین مسئله باعث شده است که پلیس راهور مشهد با حساسیت و دقت بیشتری به مدیریت ترافیک، اصلاح نقاط حادثهخیز و فرهنگسازی در میان کاربران پرخطر بپردازد. طرحهای نظارتی، اعمال قانون و آموزش عمومی، فقط بخشی از مجموعه اقداماتی است که در مسیر کاهش تصادفات شهری اجرا میشود و تحلیل دقیق آمارها به پلیس کمک میکند تا تصویر روشنتری از وضعیت واقعی و چالشهای موجود ارائه دهد.
پلیس راهور مشهد در گفتوگو با شهرآرا با اشاره به وضعیت نگرانکننده تصادفات رانندگی در سطح شهر، از افزایش حدود ۵درصدی تصادفات فوتی در ۹ماهه نخست امسال خبر داد و تأکید کرد: این رشد آماری، زنگ خطری جدی برای مدیریت شهری و همه دستگاههای مسئول در حوزه ترافیک است.
سرهنگ محسن موسیآبادی گفت: بررسیهای انجامشده نشان میدهد که بیشترین تصادفات منجر به فوت در معابر بزرگراهی شرق و شمال مشهد رخ میدهد؛ معابری که بهدلیل حجم بالای تردد و سرعت زیاد خودروها، نیازمند توجه و نظارت ویژه هستند.
وی تصریح کرد: بزرگراه چراغچی، بزرگراه پیامبر اعظم (ص) و بزرگراه بابانظر از جمله معابری هستند که بیشترین آمار تصادفات فوتی را به خود اختصاص دادهاند. این محورهای بزرگراهی در حوزه شهرداریهای مناطق۲، ۵ و ۱۰ قرار دارند و انتظار میرود که شهرداران این مناطق با حساسیت بیشتری موضوع ایمنسازی، اصلاح نقاط حادثهخیز و آشکارسازی مسیرها را پیگیری کنند.
موسیآبادی با تأکید بر لزوم اقدامات جامعتر در این معابر افزود: صرفا نصب چند تابلو یا انجام اصلاحات جزئی کافی نیست. در این بزرگراهها باید مجموعهای از اقدامات مهندسی ترافیک، اصلاح هندسی مسیر، بهبود روشنایی و کنترل سرعت به طور همزمان اجرا شود تا بتوانیم شاهد کاهش محسوس تصادفات باشیم.
پلیس راهور مشهد در ادامه به یکی از تکاندهندهترین بخشهای آمار تصادفات اشاره کرد و گفت: حدود ۹۰درصد از جانباختگان تصادفات رانندگی در شهر مشهد، عابران پیاده و موتورسیکلتسواران هستند. آماری که بهروشنی نشان میدهد آسیبپذیرترین کاربران ترافیک، بیشترین قربانیان سوانح رانندگی را تشکیل میدهند.
موسیآبادی با بیان اینکه این موضوع نیازمند یک رویکرد دوگانه است، اظهار کرد: از یکسو باید آموزش، فرهنگسازی و اطلاعرسانی هدفمند برای عابران پیاده و موتورسیکلتسواران تقویت شود و از سوی دیگر برخورد با تخلفات، بهویژه در حوزه موتورسیکلتسواری، باید با جدیت بیشتری دنبال شود.
وی گفت: در حال حاضر حدود یکمیلیون و ۶۰۰هزار خودروی سواری و نزدیک به ۶۵۰هزار موتورسیکلت در سطح شهر مشهد تردد میکنند. اگرچه تعداد خودروهای سواری بیش از دو و نیم برابر موتورسیکلتهاست، اما سهم موتورسیکلتسواران در تصادفات فوتی و جرحی نزدیک به ۵۰درصد است. این تناقض آماری نشان میدهد که موتورسیکلتسواری در شهر، بهشدت پرخطر شده است و نیاز به تدبیر جدی دارد.
به گفته موسیآبادی از ابتدای امسال تاکنون، ۱۴هزار و ۵۶فقره توقیف وسیلهنقلیه توسط پلیس راهور مشهد انجام شده که بخش درخور توجهی از آن مربوط به موتورسیکلتسواران متخلف بوده است.
یکی دیگر از ابعاد نگرانکننده تصادفات رانندگی در مشهد، ترکیب سنی جانباختگان است. پلیس راهور مشهد در اینباره توضیح داد: ۴۵درصد از جانباختگان تصادفات در ۹ماهه نخست سال۱۴۰۴، در بازه سنی ۱۶ تا ۴۰سال قرار دارند؛ یعنی جمعیتی که فعالترین قشر جامعه محسوب میشوند.
وی افزود: در میان موتورسیکلتسوارانی که جان خود را از دست دادهاند، وضعیت حتی نگرانکنندهتر است؛ بهطوری که حدود ۴۶درصد از فوتیهای این گروه سنی، بین ۱۶ تا ۲۵سال داشتهاند. این آمارها نشان میدهد که سوانح رانندگی، مستقیما سرمایه انسانی و آینده اقتصادی شهر را هدف گرفته است.
پلیس راهور مشهد در ادامه به علل بروز تصادفات پرداخت و گفت: حدود ۴۰درصد از تصادفات فوتی، ناشی از عدم توجه به جلو است. این عامل، شامل طیف وسیعی از رفتارهای پرخطر مانند استفاده از تلفن همراه برای مکالمه یا ارسال پیام، کار با فضای مجازی، خوردن و آشامیدن، استعمال دخانیات و حتی تنظیم سیستم صوتی خودرو در حین رانندگی میشود.
موسیآبادی تأکید کرد: اگر رانندگان فقط همین یک اصل، یعنی توجه کامل به جلو را رعایت کنند، احتمال بروز تصادف تا ۴۰درصد کاهش مییابد. این موضوع نشان میدهد که نقش رفتار راننده، بسیار تعیینکنندهتر از آن چیزی است که گاهی تصور میشود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به زمان وقوع فوت جانباختگان اشاره کرد و گفت: حدود ۲۰درصد فوتیها در صحنه تصادف جان خود را از دست میدهند، اما نزدیک به ۸۰درصد دیگر، در مسیر انتقال به بیمارستان یا در مراکز درمانی فوت میکنند. این آمار نشان از ضرورت بررسی جدیتر فرایند امدادرسانی، سرعت انتقال مصدومان و کیفیت خدمات درمانی پس از تصادف است.
موسیآبادی بیان کرد: بیتردید اقدامات همکاران ما در اورژانس و مجموعه دانشگاه علوم پزشکی میتواند نقش مهمی در کاهش تلفات پس از تصادف داشته باشد. هرچه این زنجیره امداد و درمان سریعتر و هماهنگتر عمل کند، شانس نجات جان مصدومان افزایش خواهد یافت.
مجموع این آمارها و تحلیلها نشان میدهد که تصادفات رانندگی در مشهد، مسئلهای چندوجهی است که حل آن نیازمند عزم مشترک پلیس، شهرداری، دستگاههای امدادی، نهادهای آموزشی و خود شهروندان است؛ مسئلهای که بیتوجهی به آن، میتواند هزینههای انسانی و اجتماعی جبرانناپذیری به همراه داشته باشد.