فرهنگ ایثار و مقاومت، میراثی برای نسلهای آینده
دفاع مقدس را نمیتوان صرفا در چارچوب یک واقعه تاریخی و نظامی بررسی کرد. این دوران، بخشی از تجربهای است که در آن مفاهیمی همچون ایثار، شهادت، جهاد، مقاومت و ایستادگی در جامعه ایران معنا و عینیت پیدا کردند.
دفاع مقدس را نمیتوان صرفا در چارچوب یک واقعه تاریخی و نظامی بررسی کرد. این دوران، بخشی از تجربهای است که در آن مفاهیمی همچون ایثار، شهادت، جهاد، مقاومت و ایستادگی در جامعه ایران معنا و عینیت پیدا کردند. ازاینمنظر، دفاع مقدس تنها متعلق به یک نسل نیست، بلکه تجربهای است که چگونگی مواجهه یک جامعه با تهدید و فشار را به نسلهای بعد منتقل میکند. نخستین نکته پیوند دفاع مقدس با سنت الهی و وعده نصرت است.
در فرهنگ دینی، یاری رساندن به حق و ایستادگی در مسیر آن با وعده الهی همراه دانسته شده؛ همانگونهکه در آیه شریفه «یَا أَیُّهَاالَّذِینَ آمَنُوا إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ» براینمعنا تأکید شده است. ازاینمنظر، دفاع مقدس را میتوان یکی از مصادیق این باور دانست، دورهای که جامعه ایران دربرابر تجاوز ایستاد و مقاومت به یکی از عناصر اصلی آن دوران تبدیل شد. نکته دوم پیوند دفاع مقدس با فرهنگ عاشوراست. دفاع مقدس در امتداد همان فرهنگ ایثار و شهادتی قرار میگیرد که در واقعه عاشورا و قیام امامحسین (ع) و یاران ایشان تبلور یافت.
در این نگاه شهادت صرفا پایان یک مسیر نیست، بلکه بخشی از فرهنگی است که بر مسئولیتپذیری، فداکاری و ایستادگی دربرابر ظلم استوار است و بههمیندلیل یکی از منابع مهم معنایی دفاع مقدس را باید در فرهنگ عاشورا جستوجو کرد، اما شاید مهمتر از خودِ خاطره دفاع مقدس، مسئله انتقال این فرهنگ به نسلهای آینده باشد و اگر قرار است تجربههای این دوران در حافظه تاریخی جامعه باقی بماند، نمیتوان صرفا به برگزاری مراسم و بازخوانی خاطرات اکتفا کرد. فرهنگ ایثار، شهادت، جهاد و مقاومت زمانی ماندگار خواهد بود که به زبان نسل جدید منتقل شود و نسلهای بعدی بتوانند نسبت خود را با این مفاهیم پیدا کنند. دراینمیان آموزش وپرورش و دانشگاهها نقش مهمی دارند.
مدرسه یکی از نخستین محیطهایی است که میتواند مفاهیم ایثار، مسئولیت اجتماعی و مقاومت را به نسل جدید منتقل کند؛ البته این انتقال زمانی مؤثر است که متناسب با زبان، نیازها و پرسشهای نسل امروز باشد و صرفا به روایتهای کلیشهای محدود نشود. دانشگاه نیز دراینزمینه ظرفیت مهمی دارد.
همچنین استفاده از استادان و صاحبنظران حوزه دفاع مقدس میتواند به غنای محتوایی این درس کمک کند. اگر قرار است دفاع مقدس از یک موضوع صرفا تاریخی فراتر برود، دانشگاه میتواند محل گفتوگو و تحلیل و بررسی ابعاد مختلف این تجربه باشد. درنهایت، ماندگاری هر نظام فکری و اجتماعی تا حد زیادی به توانایی آن در انتقال ارزشها و تجربههای بنیادین خود به نسلهای بعد وابسته است و دفاع مقدس نیز از این قاعده جدا نیست.
ارسال نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تائید توسط شهرآرانیوز در سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین و افترا باشد منتشر نخواهد شد.
