سال پر فراز و نشیب زیارت عتبات در ۱۴۰۴

به گزارش شهرآرانیوز، آنچه سال ۱۴۰۴ بر کاروان‌های زیارتی عتبات گذشت، شاید در کمتر دوره‌ای مشابه داشته باشد. از لحظه تحویل سال ۱۴۰۴ که مصادف با شب‌های قدر و فضای ملکوتی مسجد کوفه و حرم‌های مطهر بود، موج اول زائران با شور و شوقی وصف‌ناپذیر راهی نجف و کربلا شدند.

در آن ایام، همزمانی نوروز با شب‌های قدر، فرصتی کم‌نظیر را فراهم آورده بود تا ایرانیان با کاروا‌ن‌های رسمی و حتی به صورت انفرادی، خود را به حرم امام حسین (ع) برسانند. همه چیز در مسیر هموار به نظر می‌رسید و آمار اعزام‌ها نوید رکوردشکنی در نیمه نخست سال را می‌داد.

اما این آرامش پایدار نماند. با شروع جنگ ۱۲ روزه رژیم صهیونیستی علیه ایران در خرداد، پرواز‌ها لغو و اعزام‌های هوایی به طور کامل متوقف شد. زائرانی که در شهر‌های مقدس عراق به سر می‌بردند، با محدودیت‌های بی‌سابقه‌ای مواجه شدند. بسیاری از آنها که راهی طولانی در پیش داشتند، ناچار به ماندن در هتل‌ها شدند و گروهی نیز با سختی بسیار و از مسیر‌های زمینی به کشور بازگشتند.

در آن روزها، اعزام‌های سازمان‌یافته به صفر رسید و کاروان‌ها عملاً تعطیل شدند. تنها مسیر بازگشت و تردد محدود زائران، مرز‌های زمینی بود که آن هم با دشواری‌های فراوان همراه بود. انگار نیمه نخست سال با یک ضربه سنگین، روی خوش را به زائران نشان نداد.

اما پایان جنگ و شکست هیمنه رژیم صهیونیستی توسط قدرت موشکی ایران، ورق را دوباره برگرداند. تصاویر فرود موشک‌های ایرانی در تلاویو و شهر‌های دیگر اسرائیل، فضای متفاوتی را در میان زائران ایجاد کرد. پس از برقراری امنیت در آسمان، اعزام‌ها از سر گرفته شد، اما این بار با طعمی تازه از غرور ملی.

شور اربعین حسینی در سال ۱۴۰۴، آمیخته با حماسه وعده صادق بود. پیاده‌روی اربعین سال گذشته بلکه تجلی همبستگی ملی در سایه پیروزی‌های میدانی بود. جمعیت زائران با شور و حالی بیشتر از سال‌های قبل، مسیر نجف تا کربلا را درنوردیدند و مردم عراق و سایر زائران در مسیر پیاده‌روی اربعین از اقتدار ایران سخن می‌گفتند.

اگرچه پس از اربعین، روند اعزام‌ها با استقبال خوبی ادامه یافت و آمار پاییز نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد ۳۰ درصدی را نشان می‌داد، اما از اواسط پاییز تغییر سیاست‌های ارزی دولت ضربه سنگینی بر پیکر صنعت زیارت وارد کرد.

با حذف ارز حمایتی از سفر‌های زیارتی و افزایش نرخ ارز، هزینه کاروان‌ها سر به فلک کشید. در حالی که در ابتدای سال ۱۴۰۴، قیمت تمام شده سفر هوایی عتبات به طور متوسط ۱۲ میلیون تومان و سفر زمینی ۲۵ میلیون تومان بود، این رقم در یک روند افزایشی پلکانی ابتدا ۱۰ درصد، سپس ۲۰ درصد و باز هم افزایش یافت؛ تا جایی که در زمستان، بهای سفر زمینی از مرز ۲۰ میلیون تومان گذشت و قیمت سفر‌های هوایی به بیش از ۴۰ میلیون تومان رسید. به طوری که این رقم حتی تا دو برابر نسبت به ابتدای سال افزایش یافت. البته در برخی از کاروان‌های نوروزی ۱۴۰۵ هزینه اعزام ۵۰ میلیون تومان شد.

این گرانی، زائران را به دو دسته تقسیم کرد؛ گروهی که از برنامه‌های خود انصراف دادند و گروهی که سفر را به تأخیر انداختند. سازمان حج و زیارت و شرکت‌های مجری تلاش کردند با بسته‌های تشویقی، مانع از ریزش کامل تقاضا شوند، اما قدرت خرید مردم در برابر این افزایش قیمت یارای مقاومت نداشت.

در ادامه حتما بخوانید افزایش ۴۰ درصدی هزینه سفر عتبات در ایام نوروز ۱۴۰۵

روند نزولی اعزام‌ها در زمستان همچنان ادامه داشت تا اینکه نهم اسفند ۱۴۰۴، ضربه نهایی وارد شد. با آغاز حمله ترکیبی آمریکا و رژیم صهیونیستی به کشور پرواز‌های باز هم لغو شد و بار دیگر، سازمان حج و زیارت ناچار به فعالسازی ظرفیت‌های زمینی شد.

با تداوم جنگ، تلاش شد تا آن دسته از زائرانی که پیشتر ثبت‌نام کرده بودند از طریق مرز‌های زمینی به کربلا اعزام شوند، اما حجم اعزام‌ها نسبت به روز‌های اوج سال، افت شدیدی داشت و سفر‌های هوایی به طور کامل تعطیل شد.

سال ۱۴۰۴ برای سفر عتبات، سال شوک‌های متوالی بود. سالی که با یک شروع طوفانی و همزمانی طلایی نوروز و شب‌های قدر آغاز شد، در اواخر پاییز و اوایل تابستان درگیر جنگ شد، با اقتدار موشکی ایران جان تازه‌ای گرفت و در اربعین به اوج حماسی خود رسید، اما در نهایت در دام تورم ارزی و پس از آن جنگ دوباره پایانی سال گرفتار شد.

آمار‌ها نشان می‌دهد که اگرچه تعداد کل زائران ایرانی در عتبات طی سال ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل از آن کاهش چشمگیری نداشت، اما توزیع سفر‌ها در ماه‌های پایانی سال، نمودار نزولی قابل توجهی را ثبت کرد. اعزام‌هایی که در پاییز با افزایش چشمگیری همراه بود، در زمستان با کاهش قابل توجهی روبهرو شدند.

عتبات در سال ۱۴۰۴ فراز و فرود‌هایی را پشت سر گذاشت که کمتر در تاریخ اعزام‌های کاروانی ایران دیده شده بود. مسئولان با وجود جنگ ۱۲ روزه، توقف پروازها، جهش چندباره نرخ ارز و حتی لغو دوباره پرواز‌ها در روز‌های پایانی سال تلاش کردند اعزام‌ها را مدیریت کنند و قطار زیارت را از ریل خارج نکنند. اما نوروز امسال برخلاف سال‌های گذشته که همواره اوج سفر‌های زیارتی بود، کم‌تعدادترین استقبال زائران ایرانی از عتبات را تجربه کرد.

منبع: فارس