تکمیل ۹۳ درصد ظرفیت کاروان‌های حج تمتع آیا حضور بزرگان سینما در خانه‌ها تکرار می‌شود؟ توصیه به خانواده‌ها برای کاهش اضطراب امتحانی فرزندان وزیر ارشاد: پیش‌نویس سند ارتقای فرهنگ وقف تهیه شد فهرست فیلم هایی که قرار بود در جشنواره کن ۲۰۲۰ رقابت کنند، اعلام شد سینما در اندیشه امام / نگرش امام به سینما از ورود نگاه‌های رادیکالی جلوگیری کرد زیرِ سرنیزه‌ی تاتار چه حالی داری؟ شبکه دو سریال «سامو بندری» را از ۱۸ خرداد پخش می کند سمفونی وداع/ قطعاتی پیرامون ابعاد شخصیتی امام خمینی (ره) از تولیت آستان قدس به جز همدلی، همراهی و رعایت دستورالعمل‌های بهداشتی ندیدم بهروز افخمی: بعد از ۱۶ سال احتمالا فیلم «فرزند صبح» به صورت مجازی اکران می‌شود هزینه و مدارک موردنیاز برای سنجش نوآموزان اعلام شد هیچ خطری ورزش ایران را تهدید نمی‌کند و خبر تعلیق صحت ندارد برکناری حجت‌الاسلام طباطبایی به دلیل تمجید از یک خواننده لس‌آنجلسی+فیلم نظر متفاوت سه فقیه درباره مجازات پدر رومینا/حبس کافی است! ۳ گزینه وزیر آموزش و پرورش برای سال تحصیلی آینده/احتمال شروع سال تحصیلی جدید از تابستان ۹۹ اقامه نماز جمعه در ۱۸ پایگاه و ۱۳ شهرستان خراسان رضوی کارشناس مذهبی: پدر رومینا اشرفی باید قصاص شود امام ساده‌ زیست درخواست گروهی از دانشجویان برای لغو هرگونه امتحان پایان‌ترم
خبر ویژه

وقف، بنیادی برای توسعه کتاب و کتاب‌خوانی

  • کد خبر: ۲۷۵۲۵
  • ۰۱ خرداد ۱۳۹۹ - ۰۹:۲۸
مجید غلامی جلیسه - نسخه‌پژوه
وقف از جمله ابزار‌های توسعه دینی، اجتماعی، فرهنگی و‌... است که اسلام از آن برای توسعه بخش‌های مختلف جامعه استفاده بهینه‌ای کرده است و از‌این‌رو شاهد حجم شایان‌توجهی از موقوفات با موارد مصرف مختلف در اقصا‌نقاط ایران و جهان هستیم. این توسعه در دوره‌های مختلف بسته به مقتضیات زمانی و مکانی تنوع جالب‌توجهی پیدا کرده است که بررسی این نوع از موارد می‌تواند نتایج ارزشمندی را دربر داشته باشد. از باب نمونه در دوره‌ای برای توسعه فضای مطالعات دینی شیعی شاهد ساخت مدارس علمیه و الصاق موقوفاتی ارزشمند برای استمرار این حرکت در شهر اصفهان هستیم یا در دوره‌ای برای ترویج فرهنگ اهل‌بیت (ع) و زیارت حضرت امام حسین (ع) شاهد وقف‌هایی کلان در راستای توسعه فضای عزاداری آن حضرت هستیم و در برخی دوره‌ها وقف کتاب برای حفظ قرآن یا احادیث را شاهدیم. تا پیش از ورود صنعت چاپ به ایران، وقف کتاب شیوه‌های مختلفی داشت که مرسوم‌ترین آن وقف یک یا چند کتاب یا کتابخانه برای استفاده طلاب یا عموم مردم بوده است. در دوره‌های اولیه اسلامی عموما کتاب‌ها که البته قالب آن‌ها کتاب‌های قرآن یا حدیث بوده است، بر یک مسجد وقف می‌شده است. اما بعد‌ها این شکل وقف توسعه بیشتری پیدا کرد. از جمله مشهورترین وقف‌ها وقف یاقوت‌حموی است که همه کتاب‌هایش را وقف مسجد زیدی کرد. یا شاه‌عباس اول صفوی که همه کتاب‌هایش را وقف آستانه شیخ‌صفی در اردبیل کرد. همچنین وقف دیگری از شاه‌عباس که در سال ۱۰۳۷ ق تعداد ۱۲۰ جلد از کتاب‌های خود را وقف آستانه ری کرد. در دوره قاجار چاپ و انتشار کتاب و توسعه فضای کتاب و کتاب‌خوانی از جمله مواردی بود که محل توجه قرار گرفت و بسیاری از رجال و متمکنین سعی کردند سرمایه خود را وقف این مهم کنند و از همین منظر شاهد چاپ و انتشار کتاب با استفاده از وقف هستیم که البته شیوه‌های مختلفی نیز داشته است. برخی مال منقول یا غیرمنقولی را وقف چاپ و انتشار می‌کردند و برخی خود اثر و عواید آن را.

مشیرالسلطنه کتاب‌دوست
احمد مشیرالسلطنه در سال ۱۲۶۰ ق در مازندران چشم به جهان گشود و در سال ۱۲۸۰ ق به‌دعوت برادرش، مشیرنظام، که در دربار، ولی عهد در آذربایجان خدمت می‌کرد، بدان صوب عزیمت کرد و به خدمت در دربار درآمد. نظر به اینکه حسن خط و شیوه نگارش وى مورد پسند بود، به امور تحریرى مشغول و پس از مدتى کوتاه منشى و رئیس دفتر، ولی عهد شد و لقب منشی‌باشى به او اعطا شد. احمد مشیرالسلطنه پیش از این نیز برای توسعه فضای کتاب و کتاب‌خوانی وقفیاتی داشته است که از آن‌جمله می‌توان به وقف قریه وجه‌آباد شهریار اشاره کرد که به تاریخ ۱۴ صفر ۱۳۱۸ ق صورت پذیرفته و طی آن بخشی از درآمد حاصله را به خرید کتب علمیه وقف کرده است. همچنین وقف مستغلات واقع در خیابان دروازه گمرک جنب مدرسه و ۲۲ باب دکان واقع در پیربازار دارالمرز رشت که به‌تاریخ ۸ شوال ۱۳۱۸ ق بخشی از آن باید صرف کتابدار شود. همچنین بخشی از موقوفه باید برای خریدن کتب علمیه و تعمیرات مکتب مدرسه که موقوفه باشد و وظیفه کتابدار آن است که مهر نشان داشته باشد که کتب موقوفه را مهر کند و دفتری داشته باشد که کتب موقوفه را با آنچه در هر سال زیاد می‌شود، ثبت و ضبط کند و در آن دفتر که کتب موقوفه در میان دارد، حفظ و حراست نماید.
میرزااحمد مشیر‌السلطنه اقدام به سرمایه‌گذاری برای چاپ و انتشار ۸۰۰دوره کتاب «مرآه‌العقول فی شرح‌الأصول» کرد و عواید حاصل از فروش آن را به‌علاوه ۲۵۰۰ چاپ برای «شرح فروع کافی» و «روضه کافی» مقرر نمود که هدف از آن یکی نشر کتب شریفه اسلامی و دیگری قیمت سهل‌التناول برای طلاب علوم دینی است. شیوه کار نیز بدین نحو است که این کتاب‌ها فروخته و قیمت آن‌ها صرف چاپ کتاب‌های فقهی، اصولی، حدیثی، ادعیه، لغت، ادبیات و رجال شود. مباشرت این عمل مادام حیات بر عهده خود مشیر‌السلطنه است و بعد از ایشان با شیخ فضل‌ا... نوری و بعد با حاکم جامع‌الشرایط دارلخلافه است. نظارت نیز بر عهده ثقه‌السلطنه اخوی‌زاده و بعد با اولاد ذکور از نسل ایشان بوده است.
ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* captcha:
* نظر:
توجه : نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمیشود.
سرخط خبرها

{*Start Google Analytics Code*} {*End Google Analytics Code*}